pustynie Synaj Judzka

1/ Pustynia  Synaj - EGIPT - trójkątny półwysep Egiptu między Afryką a Bliskim Wschodem. 61,2 tys.km.kw. W większej części pustynia.

Synaj określenia:
-pustynia
- góra lub zbiór gór

- półwysep

- oznaczenie Dekalogu 

Krajobraz:

Na pn - piaszczyste niziny i wydmy. Wyżynny .
Na Pd. - góry, surowe i majestatyczne. Górzysty.

Najwyższy szczyt Egiptu - 2629m n.p.m. Góra Św.Katarzyny sp

Klimat: pustynny, gorące wybrzeża, w głębi lądu i wyżej w górach - jest bardzo chłodno w nocy.

Geologia: różna struktura geologiczna, , dominują skały magmowe i metamorficzne /góry/.

Historia: symbol wędrówki, tu wędrował Izr-l prawie 40 lat, nadany był Dekalog.

 Najwyższa Góra na płw.Synajskim  - 

- to Góra Św.Katarzyny - 2629m n.p.m pd części 

Góra Mojżesza - 2285 m n.p.m

Zbudowana z szaroczerwonego granitu.

Roślinność:

; efemeryczna i kserofityczna. 

Np. dziewanna Synajska / Verbascum  sinaiticum /

; rośliny ślazowate - / Abutilon fruticosum /

; drzewa i krzewy / wadi/: tamaryszek, Akacja - u podnóża gór, w  wyschniętych korytarzach rzecznych .

; Moringa peregrina - z nasion pozyskuje się olej

; jałowiec fenicki - w wyższych partiach gór np. w okolicach klasztoru św.Katarzyny

Biblia:

2Moj.19.1-23;

4Moj.1.1,19, ;3.1-4,14; 9.1;  10.11,12; 33.15,16; 

;w drugim roku po wyjściu z Egiptu 1 Yjar Bóg nakazuje zorganizować spis 

plemion izraelskich, osobno spis Lewitów. Podaje Prawo i obowiązki dla wszystkich. Podaje szczegółową organizację służby świątynnej. szczegóły rozpisują już sami kapłani.

Psalm 68.9,18; 

neh.9.13;

dz.7.30,38; Gal.4.24,25; por.Gal.5.1;

2/ Pustynia  Judzka / Judejska/ - IZRAEL -  leży w Izraelu, w cieniu deszczowym, opadowym,   na Zachodnim Brzegu, od Wyżyny Judzkiej do Morza Martwego.  NA zachód od Morza Martwego.

Teren górzysty/?/

Krajobraz:
Wyżynny, skalisty płaskowyż, z głębokimi kanionami i dolinami /wadi?/

Klimat: bardzo suchy, w niektórych miejscach ekstremalne upały - M.Martwe.

Geologia: głównie jasne skały wapienne i dolomity

Historia: w skałach klasztory chrześcijańskie obecnie, monastyr Mar Saba, życie Króla Dawida 

Roślinność:

; półpustynna - zach.część, wyżej położona - kapary, cibory, trawy, zioła.

; dna wadi i oazy źródlane - w głębokich kanionach i oazach woda dostępna jest cały rok, płynąca - palmy daktylowe, tamaryszki, roślinność zaroślowa.

; okolica Morza Martwego - halofity - odporne na zasolenia rośliny, krzewy soplolistu. 

; balsamowiec

Biblia:

Mt.3.1-3; Jan Chrzciciel głosi

Mt.4.1-2 - post Mesjasza

3/ Pustynia Paran  - płaskowyż na pn-wsch  półwyspu Synaj.

Krajobraz

Klimat

Geologia

Historia

Biblia: 

Obozowali , wędrowali , jeszcze przed wejściem do Ziemi Obiecanej.

Tu ukrywał się Dawid przed Saulem.

4moj.10.12; 12.16; 

4Moj.13.1-3;wywiadowcy Ziemi Obiecanej

1Sam.25.1; 4moj.33.11,12,36; 13.3,26;

4/ Pustynia Sur - pustynia arabska, mur twierdza ?

 Teren północno-zach części półwyspu Synaj i południowej Palestyny. 

Krajobraz

Klimat

Geologia

Historia

Biblia:  przez pustynię Sur uciekała Hagar

1Moj.16.7; 20.1; 25.18;

2moj.15.22;

1Sam.15.7; 27.8;

  Na pustyni Paran: /42 postoje/
15. Ritma
16. Rimmon-Peres
17. Libna
18. Rissa
19. Kehelata
20. Szafer
21. Charada
22. Makelot
23. Tachat
24. Terach
25. Mitka
26. Chaszmona
27. Moserot
28. Bene-Jaakan
29. Chor-Haggidgad
30. Jotbata
31. Abrona
32. Esjon-Geber


33. Kadesz: Lb 20
34. Góra Hor

5/ Pustynia Szur - sąsiaduje z pustynią Sur.

Krajobraz

Klimat

Geologia

Historia

Biblia:

Wędrówka po przejściu Morza Czerwonego - Trzcinowego.

6/ Pustynia Cin  - 

Krajobraz - pustynny obszar na Pd od Kanaanu, na zach od doliny Araby /?/

Klimat

Geologia

Historia

Biblia: 4Moj.20.1;

7/ Pustynia Negeb -  60% Izraela , 13 000 km.kw.

40% Izraela  to kamienna pustynia 

Krajobraz: rzeki występują tylko okresowo.

Klimat

Geologia: makhteshim / maktesze / - forma terenu przypomina kratery, różne formacje skalne.

Mieszkańcy: Bediuni i Arabowie zamieszkujący izrael.

Biblia : 4Moj.13.22,25; 14.22,29; 20.1; 33.4014.25- pustynia?

8/ Pustynia Etam - "twierdza", "skała", na skraju płw.Synaj, dziś w okolicach Kanału Sueskiego, między jeziorem Timsah a Jeziorami Gorzkimi.

4Moj.33.8;2Moj.13.21-22;

9/ pustynia Syn - 4Moj.20.1;

10. Stepy Moabu- 4Moj.22.1;

🟡   🟡🟡🟡🟡🟡🟡🟡

Pustynia - wersety 

2moj.13.18; 23.29;

4moj.1.1;14.29,33;15.32

5moj.1.19;

sedz.8.16; 2krn.34.6; 

Job 1.19; 24.5; 38.26; 39.9; 

ps.29.8; 65.13; 72.9; 102.7; 106.14; 107.4; 

izaj.13.9; 14.17; 27.10; 32.15; 33.9; 35.1,6; 41.18,19; 42.11; 43.19; 48.21;

50.2; 51.3; 61.4; 64.10; 

jer.2.31;4.26; 12.10-12; 13.24; 22.6; 25.12; 27.17; 

jer.44.6; 9.11'

jer.49.33; 50.3; 51.26; 

tren.4.19;

ezech.6.14; 26.20; 29.9,12; 35.9,14; 36.4;

ozea 2.3;

joel 2.3,22;

amos 6.14; sof.2.9,13;

mal.1.3;

Mt.4.1-2;

łk.1.80; 5.16; 8.29; 

hbr 11.38; 

obj.12.6; 

Puszcza

      Ciekawostki o pustyniach:     

Pustynie ze względu na podłoże dzielimy na:

1/ Piaszczyste - ergi - lotny piasek tworzy wydmy np.Sahara.

2/ kamieniste i skaliste  - hamady - skały i rumowiska- wyżynna Sahara

3/ żwirowe - seriry - obszar pokryty żwirem i drobnymi kamieniami - Australia, Pustynia Gipsona

4/ Ilaste / piaszczysto- ilaste - takry -twardy spękany ił, silnie zasolony - pustynie wyżyny irańskiej.

Pustynie pod względem klimatu:

1/ Gorące - Sahara

2/ kontynentalne

3/ lodowe - polarne Antarktyda

Pustynia w Polsce:

1/ - Pustynia Błędowska - 32km kw.

Leży pomiędzy Dąbrową Górniczą - Kluczami - Chechłem

2/ Pustynia Kozłowska - na terenie Borów Dolnośląskich, piaszczyste wydmy, wrzosowiska. Latem i jesień kolory fioletu.

3/ Pustynia Siedlecka - we wsi Siedlec, woj.śląskie. piaski otoczone lasami.

4/ Pustynia Starczynowska - woj.małopolskie, ok.Bukowna. Dziś porośnięta lasem 

5/ Pustynia nad morzem - ruchome wydmy w Słowińskim Parku Narodowym.

Łeba - Morze Bałtyckie

Największe pustynie świata :

/ https://r.pl/blog/najwieksze-pustynie-na-ziemi/

1. Antarktyda. / -50 do -90st.C / 14,2 mln.km.kw. ląd / góry, jeziora/

Grubość pokrywy lodowej - do ponad 4km.

Zwierzęta: pingwiny cesarskie.

2. Arktyka 13,9 mln.km.kw - ląd i ocean.

Zwierzęta: Niedźwiedzie polarne, foki i morsy.

3.Sahara - 9,2 mln.km.kw - /+50C - minus , poniżej 0 ;

-gorąca pustynia piaszczysta - od wybrzeży Atlantyku aż po Morze Czerwone.

- 11 krajów obejmuje 

-70% to pustynia kamienista /hammada/.

- 20% to wydmy piaszczyste - ergi , reszta to żwirowa pustynia -serir.

Pod piaskami są ogromne zbiorniki wody.

4. Pustynia Arabska - 2,3 mln.km.kw

; leży na części półwyspu arabskiego, najwyższe wydmy na świecie - 250 m.wys.

; Arabia Saudyjska, Kuwejt, Irak - złoża ropy naftowej.

5.Pustynia Gobi - ?żółty smok" 1,3 mln.km.kw.

Między Chinami a Mongolią. Temperatura od +45C  do minus 40 /-40C/.

Powiększa się cały czas. Szerokiego zasięgu burze piaskowe pokonują setki km.

Żyją tu Mongołowie, lud koczowniczy. Mieszkają w jurtach - okrągłe namioty-gery.

Buddyzm tybetański i szamanizm.

Hodują owce, konie, kozy, wielbłądy dwugarbne.

6. Pustynia Patagońska - 670 000 km.kw.

Najbardziej wietrzny region - 150 km/h

Gwanako, nandu. Złoża skamieniałości.

7. Wielka Pustynia Wiktorii - Australia -64 7 000 km.kw.

Bogate złoża opali i minerałów. Rdzenni mieszkańcy to aborygeni.

8.Pustynia Kalahari - 580 000 km.kw. To półpustynia. Czerwone piaski.

Pustynia piaszczysta.Rozwija się roślinność sawannowa. Wody podziemne - cały rozbudowany system.

Lwy, gepardy, antylopy. Żyje tu lud San.

9.Pustynia Thar jako Wielka Pustynia Indyjska 450 000 km.kw. Pd.Afryka.

Indie-Pakistan. Najbardziej zaludniona pustynia świata - 83 mln. ludzi.

Studnie głębinowe.

Gazela chinkara.

10. Pustynia Chihuahua - 362 000 km.kw. 

Między USA a Meksykiem. Największa pustynia Ameryki Pn.

Roślinność - ponad 1000 gatunków w tym kaktusy. Agawa błękitna - tequila

Zwierzęta - antylopa widłoroga, 

Pustynie Polarne: Antarktyda, Arktyka.

Afryka - Sahara, Kalahari, Namib /czerwone wydmy/

Azja - 

pustynia Arabska, 

Gobi /zimna kamienista w Mongolii i Chinach/, 

Takla Makan / Kotlina Kaszgarska/

Kara-kum i Kyzyl-kum - Azja Środkowa , piaszczysta pustynia.

Ameryka Pn:

Wielka Pustynia Słona - USA

Mojave 

Sonora i Chihuahua

Ameryka Pd:

Atakama - Chile, najbardziej sucha

Patagońska - Argentyna, Chile, chłodna pustynia cienia deszczowego

Australia:

Wielka Pustynia Piaszczysta

Wielka Pustynia Wiktorii

Pustynia Gibsona i Simpsona

Europa:

Pustynia Tabernas - półpustynia w Hiszpanii

Pustynia Błędowska - Polska

Libia - to 90% pustyni.

Turkmenistan - 70% .

.